TIGblogs TIG | TIGblogs GROUP TIGBLOGS LOGIN SIGNUP
Iran
« previous 15


farhadmiriany   farhadmiriany Farhad's TIGblog
Farhad's profile

توسعه پایدار و چهارشنبه سوری

چند سالی است چهارشنبه سوری در ایران و به خصوص تهران که در قدیم شامل آتش زدن بوته (خار بیابان) و ترقه های کم صدا بود جایش را به آتش زدن انواع چوب و کاغذ فرسوده و قابل بازیافت مانند صندوق میوه، مبلمان کهنه، کارتن و انواع کاغذ و آشغال و ترقه های شبه نارنجک داده است.

به نظر می رسد امروزه حتی آتش زدن خار بیابان که اکسیژن متعلق به همه موجودات زنده را تلف می کند در تعارض با هدفهای توسعه پایدار باشد و امیدوارم هموطنان ایرانی و فارسی زبانان علاقمند به حفظ مخیط زیست در این مورد اظهار نظرکنند.

بعید است دوستداران طبیعت با تبدیل انواع چوب و کاغذ قابل بازیافت به کربن و آلودگی هوا موافق باشند. این مواد با ضرر کمتری برای محیط زیست قابل عمل آوری است تا بشر کمتر به منابع طبیعی دست اندازی کند. از طرفی قطع درختان جنگلی و غیر جنگلی و نابودی باغ ها را شاهدیم و از طرف دیگر آتش زدن محصولات حاصل از همان منابع را. افزایش آلودگی هوای شهرها بخصوص پایتخت که به طور عادی اکثرا در حد خطرناک است در شب چهرشنبه سوری چندین برابر می شود.

بعلاوه چند سالی است پدیده مصرف ترقه های پر سر و صدا و شبه نارنجک علاوه بر آلودگی هوا و محیط، صدمات جانی و مالی و عصبی بهمراه می آورد.

دو هدف توسعه پایدار یعنی جلوگیری از آلودگی هوا و صدا در این شب و ایام قبل و بعد از آن در پایتخت ایران و شهرهای بزرگ رعایت نمی شود اگرچه همه می دانیم که شهرهای بزرگ ما در سایر اوقات نیز به علل مختلف دارای آلودگی هوا و صدا هستند.

                             


February 18, 2014 | 3:11 PM Comments  {num} comments

Tags:


farhadmiriany   farhadmiriany Farhad's TIGblog
Farhad's profile

Egypt's Judiciary trials
About this event: YouthMovements Inquiry Group: Visibility Strategies for Issue-Based Campaigns
Related to country: Egypt


On Janauery 29 I asked a question on a discussion board about how and why the world is patient towards Egypt's courts where those under prosecuation are held in a cage looking space.

My question is not  answered and no one has given any comments yet. Tonight my dauther and wife were upset to see Mr. Morsy (as I understand the only people elected President for Egypt) and his colleugues and some followers in a cage. I wish Mr. Morsy could persuade the courts to discontinue putting the accused individuals in a cage during his presidency but that did not happen.

Politicians and authorities are wise enough to recognise that their times of power are not eternal and will some day end. Mobarak experienced the same thing before Morsy. Do the  current rulers of Egypt understand what a human feels in a cage before they themselves experience the same thing?

Is Egypt's judiciary system willing to change this kind of harsh treatment? Is the rest of the civilized world going to protest?


February 16, 2014 | 2:15 PM Comments  {num} comments

Tags:


farhadmiriany   farhadmiriany Farhad's TIGblog
Farhad's profile

Human Dignity in the Middle East and Africa

Almost every day we are hearing of  people getting killed in all sorts of clashes in Africa and the Middle East. World powers are divided on supporting the sides of clashes.

The question is how far the world powers are willing to go on and what is expected from all this mess?

Those who kill and those who get killed have some common characteristics as poverty, violence and unemployment if we do not go deeper about their concepts of life and their religious beliefs or non-religious thoughts, all of which could lead to dangrous situations.

All sides have families, relatives, friends and followers whose dependence takes them close to actions for revenge causing  disgusting conditions.

The significant outcome seems to be humiliation of human dignity.

A prompt action by all world powers is needed before the situations proceed further away from the Middle East and Africa.


October 18, 2013 | 3:48 PM Comments  {num} comments

Tags:


farhadmiriany   farhadmiriany Farhad's TIGblog
Farhad's profile

People are either brothers and sisters in faith or equals in creation

This topic has been on my tig page for a while. Some tig members assumed it to be from a religious text.

In fact it is taken from The Nahjolbalaghe. Nahjolbalaghe is believed to be the collection of letters and speeches of Imam Ali (S).

This particular topic is part of the letter from Imam (s) to Malik Ebn Ashtar who was appointed as the governor of Egypt.

This topic explains the true concept of Abrahamic religions about where all we human stand before the creator and ourselves.Of course I have understood almost the same meaning from the most non-Abrahimic religions.

Imam Ali (s), is accepted as a leader for all Muslims (historically the fourth deputy to rule after Prophet of Islam).

It is almost a year that clashes in Syria make human loving people sad and fraustrated.We hear people's heads to be cut.Those who cut are heard to be Muslims from all parts of the world. Have they ever heard the above topic?

Hafiz, a Persian poet, has the following poem;


جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه         چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند

The English translation could more or less be:

Excuse them for the war between 72 nations. They fight because they do not distinguish the truth.

As I understand all Abrahamic religions and most of non-Abrahamic ones are based on love of people. So how come the interpretations of religions lead to religious wars?

Hafiz claims it is due to ignorance of the truth. The truth could very likely be that we forget we are equals in creation.

 


October 18, 2013 | 2:47 PM Comments  {num} comments

Tags:


farhadmiriany   farhadmiriany Farhad's TIGblog
Farhad's profile

FIFA and justic

Reports indicate that Qatari administration is not treating the labor and workers preparing stadiums for the World Cup 2022 with justice. Even deaths due to harsh working conditions are reported.

It may not be surprising when a totalitarian administration does not respect human values but it is totally shocking when FIFA (from the heart of Europe) shuts the eyes on such injustice.

Throughout the soccer history, we always hear that soccer and specially world cup foster peace.

Supposing world cup and specifically the Qatari one on 2022  secure peace, what about the lost lives of the labor resembling what went on while building Pyramids of Giza in the ancient Egypt?


October 5, 2013 | 4:22 AM Comments  {num} comments

Tags:


farhadmiriany   farhadmiriany Farhad's TIGblog
Farhad's profile

Climate on a critical stage

Latest review of climate is threateneing and embarresing. An approximate increase of 4,8 degrees Centigrade upto the end of the 21st Centyry.

What are the practical steps that we could take?


1- Stop all wars. Ammunition use oxygen and produce harmful gases including the green house gases, besides the motor vehicles used in wars.

2- Stop deforestation. Save every single tree.

3- Stop burning wastes unless when converting to controlled energy.

4- Stop single auto use. Keep on mass transport and car pool. Bike, walk. Use camel, horse, donkey when and where possible.

5- Keep on renewable. As much as possible.

6- Get the best of the daylight. Get up early and sleep early. Use less electrics. Stop or at least shorten the night life.

7- Protect the waters everywhere. Clean waters lead to normal life in the aquatic environments increasing the enhanced capability of ocean waters to reserve green house gases


September 28, 2013 | 6:01 PM Comments  {num} comments

Tags:


ehsan377   ehsan377 Hamid Karima's TIGblog
Hamid Karima's profile

lets think to natural inviroment

Let's have some walking on Sunday, August 4, 2013

Hamid Karima

I would like to suggest the people who love to live in a better world, those who love the natural environment, have a walk and carry some small panels. We can write some notifications on them about the importance of the protection of natural environment.

It's been a long time ((from the nineteenth century)) that the Earth and its living creatures including human beings couldn't breathe easily and they're chocking. The main reason is human! The factors such as a great increase in man's population, an enormous industrial development, inventing motor vehicles and modern guns for hunting animals, making huge ships and submarines sailing on the seas and on the oceans;  caused great damages to Natural Environment.

The number of animals living on this planet has decreased much and many species has been disappeared. The number of magnificent animals such as lions, tigers, leopards and many other animals' species has decreased to a great extent. Enormous spots of rubbish move on seas and Oceans, and the most annoying is the devastation of a huge part of jungles and green cover on the land.  Ozone Layer above the air that protects the Earth's living creatures against harmful sun's UV radiation, has been damaged. Poisonous gases have filled the earth's atmosphere. The Earth's temperature has increased and the natural icebergs of south and north Poles are melting in a warning speed. Without us; causing so much harm would take millions of years for natural factors! If we continue this way of living I believe the condition would get very dangerous in the future.

I suggest all of us walk on Sunday, August 4, 2013  in our cities and towns and carry some panels, writing on them some messages about the importance of the protection of our natural environment. We can write on those panels about the information you can see in above paragraphs and also about our duties as below:

A: the governments' duties: they shouldn't forget their role they can perform by establishing rules about the protection of our natural environment and their power in struggling with those who hurt that.

B: The factories and great companies owners: They should increase their budgets on protection of natural environment's issues such as dangerous gas filtering and demolishing of poisonous dumps.

C: The rich people and companies. They should accept their responsibilities about natural environment. If their son spends 100000 dollars instead of one million every year, he will not have so much problems; instead by this 900000 dollars they can preserve thousands of trees around their cities and that son can breathe better there.

D: People can help by changing some of their habits. If we try to use bus instead of personal car, and try to scrounge in using energies like CNG, oil and electricity.

          GOOD LUCK                         June    12    2013


June 12, 2013 | 11:42 AM Comments  {num} comments

Tags:


yadali   yadali zahra's TIGblog
zahra's profile

my photo


June 7, 2013 | 5:00 PM Comments  {num} comments

Tags:


farhadmiriany   farhadmiriany Farhad's TIGblog
Farhad's profile

World Soccer Cup 2022
Related to country: Qatar


We hear Qatar is asking FIFA to hold World Soccor Cup of 2022 in the winter. This seems wise and ecologically will leave less foot prints. If Qatar remains the main host and stadiums of the neibouring countries are used for primary matches, then, even less ecological foot prints are left.

Of course, the rest of the world will have to change timings of their national and continental games.


March 28, 2013 | 6:28 AM Comments  {num} comments

Tags:


cacademy   cacademy omid's TIGblog
omid's profile

آکادمی عمران و معماری cacademy.ir
Related to country: Iran


آکادمی عمران و معماری

امروزه با عنایت به روند رو به افزایش شمار دانش‌آموختگان دانشگاهی، اهمیت آموزش های‌ کاربردی دو چندان شده است. اساساً این طیف گسترده، پس از کسب دانش آکادمیک توسط اساتید دانشگاهی، برای حضور در فعالیتهای حرفه ای نیاز به‌ آموزش‌های نوینی از جنس بازار کار و صنعت دارند که می بایست توسط متخصصان مجرب با رویکرد کاملاً کاربردی ارائه گردد.
از این ‌رو مؤسسه تحقیق و توسعه خانه عمران در راستای رسالت های علمی- آموزشی خود و به منظور حمایت از قشر دانشجو، اقدام به تشکیل آکادمی خانه عمران نموده تا از طریق عضویت در آن دانشجویان بتوانند ضمن برخورداری از تسهیلات ویژه، شرایط مساعدتری را برای حضور در دوره های آموزشی حرفه ای و کسب مهارت های لازم بدست آورند.
ذیلاً برخی از تسهیلات و برنامه های آکادمی را که برای بهره‌مندی دانشجویان عزیز در نظر گرفته شده اعلام میدارد:
1- امکان برگزاری کلاس‌های آموزشی اعم از نرم افزاری و غیره با تخفیفات ویژه در محل مؤسسه یا در دانشگاه ها به صورت اختصاصی
2- برگزاری کلاس‌های ویژه دانشجویی با رویکردی کاربردی جهت انجام پروژه‌های دانشجویی
3- اختصاص تخفیفات ویژه‌ برای اعضای آکادمی جهت شرکت در دوره ها (حرفه ای/ دانشجویی) و سمینار های پیش بینی شده در تقویم آموزشی مؤسسه مطابق با نظام‌نامۀ آکادمی
4- اختصاص تخفیف جهت شرکت در تور های کارگاهی و بازدید از پروژه ها
5- اختصاص تخفیف جهت خرید کتب و نرم افزار های تخصصی
6- اختصاص تخفیف جهت تهیه سالنامه های دستیار مهندس و دستیار معمار
7- ارائه دروس تخصصی دانشگاهی توسط اساتید برتر کشور
8- امکان دسترسی اعضاء به مطالب ارزشمند و کاربردی مندرج در سایت آکادمی
9- برگزاری workshop های تخصصی
10- برگزاری سمینارهای تخصصی رایگان
11- برگزاری مسابقات دانشجویی و برنامه های جذاب دیگر
12- مشاوره تحصیلی برای آزمونهای تحصیلات تکمیلی و انتخاب رشته


March 14, 2013 | 3:42 AM Comments  {num} comments



shahohosseini   shahohosseini shahohosseini's TIGblog
shahohosseini's profile

عدم شکل گیری احزاب و تأثیر آن بر روند دموکراتیزاسیون در ایران

عدم شکل گیری احزاب و تأثیر آن بر روند دموکراتیزاسیون در ایران

 

شاهو حسینی*

چکیده:

احزاب سیاسی از دستاوردهای مهم بشر در روند تکاملی آنها در عرصه ی سیاسی طی قرون نوزده و بیست هستند . به طوریکه آن را مهم ترین ابتکار نظام سیاسی مدرن به حساب می آورند . آنچنانکه علمای سیاسی آنها را برای جوامع مدرن و گذار به مدرنیته ی سیاسی ، تحکیم و گسترش دمکراسی حیاتی می دانند . زیرا مهم ترین نهاد برای برخورد با تضادها و ناهمگونیهای سیاسی موجود در جوامع به شمار می روند .و شاخص موثری برای سنجش میدان توسعه یافتگی و قانونمندی و خردورزی به حساب می آید. در نتیجه احزاب از یک سو به تضادها و ناهمگونیهای موجود در جامعه مشروعیت می بخشد و آنها را شفاف و منظم می کند . و از سوی دیگر به عنوان ابزار کاهش تضادها و جلوگیری از حاد شدن ناهمگونیها مورد استفاده قرار می گیرد . [2] این نو شته در پی آن است تا به این سوال اساسی جواب دهد، که ، عدم شکل‌گیری احزاب سیاسی در ایران چه تاثیری بر روند دموکراتیزاسیون در ایران (از مشروطه تا کنون) داشته؟

کلید واژه:

حزب سیاسی ، نظام حزبی ، احزاب دولتی، مدرنیته سیاسی، دمکراسی، دمکراتیزاسیون، دولت مطلقه، دولت مطلقه کهن

مقدمه:

حزب سیاسی "چرخ دنده ماشین دمکراسی" است. اگر چه احزاب سیاسی دارای سابقه بیشتری از دمکراسیها هستند، اما رشد و تکامل آنها با تکامل دمکراسیهای نو همزمان بود.تقریبا قریب به اتقاق محققان معتقدند، که احزاب سیاسی برای کار حکومتهای دمکراتیک جدید ضروری هستند،و احزاب را ستون فقرات دمکراسی به حساب می آورند. به طوریکه دمکراسی نمایندگی در دولت نو بدون احزاب سیاسی غیر ممکن خواهد بود، و دمکراسی بدون حزب سیاسی همانند کشتی بدون ناخدا است. مریام برای احزاب سیاسی پنج کارویژه معین کرده، که عبارتند، از : الف: رقابت انتخاباتی با هدف پیروزی ب:تدوین سیاستهای عمومی پ:برخورد و انتقاد از حکومت ت:آموزش سیاسی ج: واسطه بودن میان فرد و حکومت[3]

مهمترین فعالیت احزاب سیاسی در حوزه انتخابات است، افراد فعال از نظر سیاسی معمولا در عرصه سیاسی برای کسب موفقیت و مشروعیت برای خود هویتی حزبی قائل می شوند، و نسبت به یک حزب سیاسی تعلق خاطر پیداکرده و بر اساسی همین تعلق خاطر نیز رای دهندگان آراء خود را به کاندیداها می دهند. احزاب سیاسی معمولا بر اساس شکافهای اجتماعی شکل می گیرند.

در تاریخ اروپا دو تحول عمده منجر به شکل گیری گسلهای اجتماعی و در نتیجه احزاب سیاسی شده اند، یکی انقلابهای ملی بوده، و دیگری انقلاب صنعتی است. با انقلابات ملی که از قرن شانزدهم به بعد در تاریخ اروپا سر براورده اند، زبانها و فرهنگهای محلی و ملی جایگزین زبان و فرهنگ کلیسا می گردد، و موجبات نزاع میان دولت و کلیسا را فراهم می کند. در بسیار از کشورها این شکاف ، شکافی فعال بوده ، و احزاب حول محور این شکاف شکل گرفتند. از سوی دیگر انقلاب صنعتی نیز موجب شکل گیری طبقان اجتماعی و در نتیجه گسلهای طبقاتی از سویی و شکاف میان مناطق شهری و روستایی گردید.

با شکل گیری احزاب و رقابتهای انتخاباتی نظام حزبی نیز تکوین یافت، نظام حزبی شامل مجموعه ای از احزاب می باشد، که در انتخابات با هدف پیروزی و کسب قدرت با یکدیگر به رقابت می پردازند. معمولا در فرایند دمکراتیزاسیون ظهور احزاب سیاسی و به تبع آن نظام حزبی، مهمترین رویداد است، به طوریکه علمای سیاسی تنها نظامهای حزبی رقابتی را دمکراتیک به شمار می آورند.[4]

می توان گفت احزاب پل ارتباطی مطمئنی میان جامعه و حکومت به شمار می روند . به تعبیری احزاب ابزار خوراک دهنده به شمار می آیند . شات اشنایدر معتقد است که احزاب سیاسی یکی از شاخصه های مهم دولتهای مدرن هستند . در نتیجه احزاب از یک سو به تضادها و ناهمگونیهای موجود در جامعه مشروعیت می بخشد و آنها را شفاف و منظم می کند . و از سوی دیگر به عنوان ابزار کاهش تضادها و جلوگیری از حاد شدن ناهمگونیها مورد استفاده قرار می گیرد . [5]

احزاب پديدهاي اجتماعي-تاريخي هستند كه بعد از پیدایی پارلمان و نظام انتخاباتی ، به صورت کمیته هایی در خارج از پارلمان توسط طبقات صاحب منافع برای کسب کرسیهای پارلمان به وجود آمدند . به طوریکه پس از پایان انتخابات کار این کمیته ها نیز پایان می یافت . اما با گسترش و تحکیم پایه های نظام پارلمانتاریستی ، این کمیته ها توسعه یافته و در ادامه بصورت سازمان یافته تر و دائمی فعالیت خود را ادامه دادند . و به صورت احزاب امروزی . براي كاناليزه كردن مطالبات طبقات وقشرهاي گوناگون جامعه و به عنوان بخش اساسی جامعه مدنی ظاهر شدند ، در واقع احزاب نتيجه‌ی تضادها و شكافهاي اجتماعي-طبقاتي جامعه بوده كه براي برآورده كردن مطالبات حاميان خود براي كسب قدرت سياسي فعاليت مي كنند.احزاب سیاسی تحت شرایط خاصی پدید می آیند. به طوریکه جامعه مدنی بایستی به میزانی از پیشرفت و پیچدگی رسیده باشد.تا احزاب بتوانند بر بستر آن نمایندگی منافع و علایق اقشار وطبقات گوناگون را برعهده بگیرد.محققان علل گسترش احزاب را چنین بیان می کنند. الف:احزاب زمانی شکل می گیرند.که اعضای جامعه تضادها و معضلاتی را درجامعه و حکومت تشخیص دهند.که منجر به نارسایی در جامعه و حکومت می شود. ب:ضرورت وجود کانالی مطمئن و سالم برای پیوند میان نظام سیاسی و مردم همچنین مشارکت واقعی مردم برای کانالیزه کردن مطالبات جامعه مدنی باعث شکل گیری احزاب گردید. پ:همچنین ضرورت منطبق کردن سیستم اجتماعی با سیستم تحول یافته سیاسی که محصول تحولات اجتماعی و سیاسی است برای فراهم کردن بستر برای مشارکت واقعی مردم درجهت تعین سرنوشت خود از جمله علل دیگر شکل گیری احزاب به شمار می آید. [6]

احزاب سیاسی از یک سو موجد دمکراسی می باشند و از سوی دیگر دمکراسی مدرن بدون حضور و فعالیت احزاب قابل دوام و تصور نیست . احزاب سیاسی در واقع از دستاوردهای مهم بشر در روند تکاملی آنها در عرصه ی سیاسی طی قرون نوزده و بیست هستند، به طوریکه آن را مهم ترین ابتکار نظام سیاسی مدرن به حساب می آورند آنچنانکه علمای سیاسی آنها را برای جوامع مدرن و گذار به مدرنیته ی سیاسی حیاتی می دانند . زیرا مهم ترین نهاد برای برخورد با تضادها و ناهمگونیهای سیاسی موجود در جوامع به شمار می روند .وشاخص موثری برای سنجش میدان توسعه یافتگی، قانونمندی و خردورزی به حساب می آید. حال می توان گفت لازمه دموکراتیزاسیون و استمرار روند دموکراسی در یک جامعه، احزاب سیاسی مدرن و نهادمند می باشند.[7]

زمینه ها و تاریخچه شکل گیری ، احزاب و نظام حزبی در ایران

تردیدی نیست انقلاب مشروطه سرآغاز شکل گیری احزاب و نظام حزبی در ایران بود . در واقع با پیدایی نظام پارلمانتاریستی در ایران از مشروطه به بعد و همزمان با انتخابات دور دوم مجلس شورای ملی احزاب و گروههای سیاسی وارد عرصه شدند. محققان برای پیدایی و شکل گیری احزاب سیاسی در ایران به طور کلی بر چهار عامل تاکید می کنند.

الف:ظهور نظام پارلمانتاریستی و شکل گیری پارلمان و به تبع آن نظام انتخاباتی ، که به زعم بسیاری از محققان از منشاء های اساسی ظهور احزاب سیاسی در دمکراسیها می باشد.

ب:تنوع ایدئولوژیهای سیاسی،در این خصوص نیز باید خاطر نشان کرد، که بعد از شکل گیری پارلمان در ایران طیف گسترده ای از ایدئولوژیهای سیاسی در ایران شکل گرفت، از ایدئولوژیهای چپی گرفته ، تا راست و اسلامی

پ:پیدایش برخی اتحادیه ها و اصناف، برخی از اتحادیه ها و اصنفاف خود زمینه ای بوده اند، که بعدها بر روی آنها احزاب سیاسی شکل گرفته اند، مانند اتحادیه های کارگری که زمینه ساز شکل گیری حزب کومنیست و بعدها حزبتوده شدند، و جامعه مهندسین که بستر ایجاد حزب ایران بود.

ت: عامل مهم دیگر در پیدایش احزاب در ایران منازعه میان مشروطه خواهان و حامیان دولت مطلقه از یک سو و تعارض میان اسلام و سکولاریسم همچنین منازعه میان ناسیونالیسم و امپریالیسم می باشد. زیرا از نظر محققان یکی از عوامل مهم پیدایی و گسترش احزاب سیاسی، حضور محورهای کلی منازعه در جامعه می باشد.[8]

ساختار احزاب و نظام حزبی ایران در دوره مشروطه( از ابتدا تا انتهای حکومت پهلوی)

ساختار احزاب و نظام حزبي در ايران به دلیل تفاوت ساختار حکومتی با نظام‌های دموکراتیک تفاوت‌هایی اساسی دارد. این تفاوت ناشی از حضور و پذیرش نظام حزبی مستقل در کشورهای توسعه یافته می‌باشد. به طوریکه در این کشورها انتخابات بستری مساوی برای کارزار و نبرد احزاب در چهارچوب قانون اساسی و برنامه و استراتژی آن‌ها برای رسیدن به نهادهای سیاسی می‌باشد. این نوع مبارزه در واقع محصول نگرش اجتماعی ـ سازمانی به انسان است. در حالی‌که در ایران به دلیل عدم حضور احزاب وگروه‌های سیاسی و صنفی مستقل،(به طور کلی عدم شکل گیری و گسترش جامعه مدنی) پدیده‌ی غیر سیاسی انتخابات شکل گرفته است. به طوریکه در این نوع از انتخابات نگرش‌های طایفه‌ای ـ خانوداگی میزان نزدیکی به حاکمیت و اطاعت پذیری از آن از عوامل تاثیرگذار بر انتخابات و راهیابی افراد به نهادهای سیاسی می‌باشند.

در ايران تنها پس از پيروزي مشروطيت وآن هم براي دو دوره‌ی مجلس شوراي ملي احزاب مستقل به صورت رقابتي براي ورود به مجلس با هم رقابت كردند. در واقع گشایش مجلس موسسان و متعاقب آن برگزاری انتخابات مجلس شورای ملی زمینه‌ساز پیداش و فعالیت سازمان‌های سیاسی و انجمن‌های مستقل شد که از آن جمله انجمن آذربایجانی‌ها، اصناف و مستوفیان بودند، و از گروه‌‌های سیاسی نیز می‌توان به دو گروه سیاسی اعتدالیون و آزادیخواهان در مجلس اول اشاره کرد. اما در دور دوم مجلس دو حزب دمکرات و اعتدالیون حضور پررنگتری داشتند، هرچند گروههای کوچکتری نیز همچون اتفاق و ترقی ، حزب ترقی خواهان لیبرال حضور داشتند . دور سوم مجلس علیرغم عمر کوتاهش و انحلال به علت شروع جنگ جهانی اول سه جریان عمده دمکرات ، اعتدالیون و هیئت علمیه را به عنوان گرایشهای مستقل و خارج از بدنه ی حکومت به خود دید . [9] در دور چهارم نیز دو حزب عمده ی سوسیالیست و اصلاح طلبان حضور داشتند . اما از دوره پنجم رضا شاه با تمهیدات زیرکانه ، که در آن زمان وزیر جنگ بود . و با استفاده از نفوذ نظامیان وفادار و وابسته به خود توانست با تقلب در انتخابات اکثریت قاطع از نمایندگان وابسته به خود ( حزب تجدد ) را به مجلس بفرستد . در این دوره از مجلس پس از خوابیدن سر و صدای جمهوریت ، اکثریت مجلس در کنار تهدید و ارعاب رضا خان به صورت تعطیلی روزنامه های مستقل و وابسته به اقلیت توانستند ، رأی لازم برای تغییر سلطنت را جمع آوری و آن را قانونی کنند . از دور ششم به بعد تا دور سیزدهم کلیه ی مخالفان از لیست انتخابات حذف و انتخابات تحت تدابیر امنیتی – نظامی برگزار می گردید . در واقع با به حكومت رسيدن رضا خان وتشكيل حكومت مستبد پهلوي، نظام حزبي از جامعه رخت بر بست، و از انتخابات تنها ظاهري براي عوام‌فريبي باقي مانده و كانالي شد، براي راه يافتن مقربان و چاكران دربار براي راه يافتن به مجلس كه در آن دوره به محفل دوستان دربار و تصويب اوامر رضاخان تبديل شده بود. اگرچه رضاخان از شکل‌گیری حزب تجدد و ترقی که توسط علی‌اکبر داور، تیمورتاش و سید محمد تدین، به وجود آمده و مروج افکار و اندیشه‌های رضاشاه بود، مدتی حمایت کرد و حتی با پشتیبانی رضاشاه در مجلس پنجم اکثریت را به دست آوردند، اما به زودی پس از قبضه‌ی کامل قدرت و هنگامی که تصور کرد ممکن است این حزب به سد و تهدیدی در مقابل حکومت او تبدیل شود، دستور انحلال آن را صادر کرد. هر چند در دوره‌ی زماني كوتاه، يكي اوائل روي كار آمدن پهلوي دوم و ديگري دوره‌اي از مجلس كه مصدق در آنجا توانست با همكاري جبهه‌ی ملي به نخست وزيري برسد ، اندك فضايي براي ظهور احزاب مستقل به وجود آمد كه آن هم با كودتاي 28 مرداد از بين رفت.

از اواخر دهه‌ی 30 که فضای سیاسی ایران به دلیل التهابات ناشی از کودتای 28 مرداد به شدت بسته بود و هیچ‌گونه گروه و سازمان مستقلی در ایران فعالیت نداشت، شاه برای این‌که وانمود کند که در ایران نیز مانند بریتانیا و آمریکا مدل دموکراسی دو حزبی وجود دارد،‌حزب ملیون را با رهبری دکتر منوچهر اقبال و حزب مردم را به رهبری اسدالله علم سازماندهی کرد. محمد رضا شاه در کتاب ماموریت برای وطنم می نویسد ( از سال 1336 به این طرف که در اوضاع سیاسی کشور ثبات پدید آمد . و مبانی اقتصادی پس از دوره ی رکود مصدق مستحکم گردید . خود من علاقه ی وافری نشان داده ، اقدام به ایجاد دو حزب ملیون و مردم نمودم . حزب ملیون محافظه کار و حزب مردم بایستی نقش چپ را بازی کند . )

در واقع مطابق اظهارات محمد رضا شاه ، در ایران برخلاف روند شکل گیری احزاب در جوامع توسعه یافته که محصول پیشرفت و پیچیدگی جامعه مدنی است. به دلیل وسعت حوزه قدرت حکومتی و محدودیت مفرط حوزه عمومی فضایی برای ایفای نقش گروهها وجود ندارد. بنابراین ، احزاب با میل و اراده ی شخصی حاکم شکل گرفته ، همچنین سمت و سوی احزاب نیز نه تحت تاثیر گسلهای سیاسی ، اقتصادی ، مطالبات و نحوه ی پیگیری آن توسط اقشار و طبقات جامعه که توسط محمد رضا شاه تعیین می گردد . تفاوت احزاب در دوره ی پهلوی دوم با جوامع توسعه یافته تنها در ساختار و ماهیت نبود . بلکه به لحاظ کار ویژه نیز تفاوتهای چشمگیری با هم داشتند . به طوریکه اگر در جوامع دمکراتیک ، احزاب نمایندگی طبقات و اقشار اجتماعی را بر عهده دارند . و در قبال مطالبات مردم مسئول و پاسخگو هستند . در دوره ی پهلوی دوم ، این احزاب مطابق اعلام بانیان آن ، بر اساس منویات مبارک شاهنشاه قدم به عرصه ی وجود گذاشته ، بر اساس اصل شاه دوستی شکل گرفته و بزرگترین افتخار شان نیز پیروی از افکار و نیات مقدس ملوکانه بوده . چنانچه علم در گزارش دبیر کلی به کنگره حزب مردم اعلام داشته ، که حزب مردم برای تجسم نیات پاک محمد رضا شاه به وجود آمده ( نه مردم ) و در ادامه نیز به شاهنشاه اطمینان می دهند که به عنوان یک مکتب شاه دوستی آماده جانبازی در راه نیات شاهنشاه هستند. [10]

بر اساس گونه شناسی احزاب در کشورهای جهان سوم ، احزاب فعال در دوره محمد رضا شاه بر اساس نوع ارتباط آنها با حکومت و شیوه ی کسب قدرت ، در حوزه ی احزاب درون حاکمیت قرار می گیرند . که مشخصه ی اصلی آنها نه فعالیت در جهت کسب رضایت جامعه و ایجاد فضا و بستر برای مشارکت آزاد مردم برای ایفای نقش شهروندی که درجهت کسب رضایت شاهنشاه و به توسط حکومت برای عوام فریبی ایجاد شدند . در واقع شکل گیری احزاب در ایران بر خلاف جوامع دمکراتیک که در آن احزاب به عنوان بخشی از جامعه مدنی که سمبل اهمیت مردم و مطالبات آنهاست ، نه در پاسخ به ضرورتی سیاسی-اجتماعی جهت ایجاد تحول و گذار به دمکراسی بلکه برای مهار بحرانهایی بودند که مستقیماً از حکومت سرچشمه می گرفتند

شاه که هدف خویش را از تاسیس یک نظام دوحزبی، بیزاری و تنفر از نظام تک حزبی به شیوه‌ی کمونیست‌ها و فاشیست‌ها ابراز داشته بود، ناگهان در سال 54 با یک چرخش آشکار در یک کنفرانس مطبوعاتی انحلال دو حزب ایران نوین ( که جایگزین ملیون شده بود ) و حزب مردم را اعلام کرد و دستور تشکیل یک حزب واحد با نام رستاخیز ملی را صادر کرد. حزب رستاخیر ملی سازمان زنان را نیز ضمیمه داشت و سندیکاها نیز زیر نظارت کنگره‌ی کارگران که بخشی از حزب رستاخیز بود، قرار گرفت .

اگر چه در دوره‌ی پهلوي دوم تعدادي احزاب فرمايشي ـ دولتي مانند حزب مردم، کانون ترقي و رستاخيز و... توسط حاكميت به وجود آمدند. ( جالب این‌جاست که تمامی این احزاب توسط خود حاکمیت و به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از حاکمیت جهت ترویج اندیشه‌ی حاکمیت و گسترش سیطره‌ی اقتدار حکومت شکل می‌گیرند. در حالی‌که احزاب در جوامع توسعه یافته و دموکراتیک،‌خارج از بدنه‌ی دولت و به عنوان اهرم فشار جامعه‌ی مدنی و طبقات و اقشار جامعه و جهت استیفای حقوق اساسی خود شکل می‌گیرند. ) اما به دليل اينكه اين احزاب مستقل نبودند و حكومتي توتاليتر بر جامعه حكومت مي‌كرد، همچنين جامعه‌ی مدني بستري براي رشد نداشت، هيچ‌گاه نظامي حزبي مستقل از حاكميت و سالم به وجود نيامد.

 

احزاب سیاسی و نظام حزبی در دوره جمهوری اسلامی

پس از پيروزي انقلاب در سال 57 و تا شروع جنگ ايران با عراق در سال 59 كه آرام آرام اليتي توانست قدرت را قبضه كند و احزاب را از جامعه حذف نمايد، تقريبا نظامي چند حزبي در جامعه وجود داشت. در این دوره که استبداد سلطنتی از بین رفته و ساختار شفافی هنوز شکل نگرفته بود . نوعی فضای باز سیاسی ایجاد شد . گروههای فعال عمده در این دوره عبارت بودند از : الف : نهضت آزادی ب : سازمان مجاهدین خلق پ : سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ت : حزب توده ج : روحانیت مبارز چ : جبهه ی ملی چهارم ح : و احزابی از اقلیتهای ملی ( کرد ، عرب و ... ) به طور کلی در اولین دوره از انتخابات پس از انقلاب سه گروه مستقل 1- اسلامی 2- چپ 3- ملی حضور داشتند . به طوری‌که در اولین دوره‌ی انتخابات ریاست جمهوری که در سال 1358 برگزار شد احزاب و گروه‌های مستقل هر چند زیر فشار اما فعالیت کردند .در آن دوره گروهها و احزاب برخاسته از روشنفکران و روحانیون و طبقات دیگر با کمترین میزان انسجام و همگرایی در صحنه سیاسی ایران حضور یافتند. در آن دوره رقابت ابتدا بین دو نامزد اصلی:

الف) جلال‌الدین فارس از حزب جمهوری

ب) ابوالحسن بنی صدر که مورد تایید و حمایت رهبر، جامعه‌ی روحانیت مبارز و لیبرال‌ها بود،‌جریان داشت. ( در این دوره مسعود رجوی از مجاهدین خلق رد صلاحیت شد . )

اما قبل از شروع انتخابات،‌جلال‌الدین فارسی که متهم به غیر ایرانی بودن، گشته از رقابت‌ها کنار گذاشته شد. پس از آن حسن حبیبی از جناح چپ نهضت آزادی که توانسته بود مهدی بازرگان را از شرکت در انتخابات منصرف کند، رقیب بنی صدر شد. (حبیبی بعدها از نهضت آزادی جدا و در دو دوره‌ی ریاست جمهوری آقای رفسنجانی و خاتمی،‌معاون اول رییس جمهور گردید.) علاوه بر این دو رقیب، حسن آیت، کاظم سامی، احمد مدنی، داریوش فروهر، صادق قطب زاده، صادق طباطبایی و محمد مکری نیز حضور داشتند ، که سرانجام بنی صدر با کسب 7/10 میلیون رای به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد. بنابراین در دور اول انتخابات حزب جمهوری ، جامعه روحانیت مبارز ، نهضت آزادی ،‌حزب ملت و دیگر طیف‌ها و گروه‌های دیگر نیز حضور داشتند،‌هر چند گروههای سیاسی وابسته به اقلیت‌های ملی ( کردها ) که از قانون اساسی ناراضی بودند، انتخابات را تحریم کردند. از دور دوم انتخابات ریاست جمهوری که با فرار بنی صدر در ایران انجام گرفت . و مصادف بود با شدت گرفتن جنگ ایران و عراق ، سرکوب خشونت آمیز نیروهای سیاسی و مخالف ایدئولوژی حاکمیت ، رقابت انتخاباتی این بار تنها میان جناحهای درون نظام انجام گرفت ،در واقع در آن دوره با استیلای کامل گروههای رادیکال اسلامی در قالب حزب جمهوری اسلامی که دارای همگرایی-ساختاری ایدئولوژیکی بالایی بود.هیچ گونه فضا و فرصتی برای مخالفان باقی نماند. در واقع پس از حذف احزاب مستقل و ظهور نهادهاي پوپوليستي، همين نهادها كارويژهاي احزاب مانند جامعه پذير كردن مردم را انجام دادند كه البته وجود جنگ و جو انقلابي حاكم سرعت بيشتري به این روند بخشيد،در واقع دور دوم انتخابات در سال 60 با برچیده شدن نظام حزبی برگزار شد. در این مرحله ساختار سیاسی ایران کاملا یکدست گشته . به طوریکه تنها گروه‌های رسمی درون نظام مانند حزب جمهوری و روحانیت مبارز مجوز فعالیت رسمی داشتند،‌در نتیجه یک نوع نظام تک حزبی و نوعی تک‌صدایی در ایران شکل گرفت. در این دوره رجایی به عنوان نماینده‌ی حزب جمهوری برنده‌ی انتخابات شد. هر چند از جناح موتلفه‌ی حزب جمهوری، علی اکبر پرورشی و حبیب‌الله عسگر‌اولادی نیز حضور داشتند،‌با بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری و کشته شدن رییس جمهور دور سوم انتخابات ریاست جمهوری دوباره در سال 60 برگزار شد و آیت‌الله خامنه‌آی با کسب 16 میلیون رای به عنوان دبیرکل حزب جمهوری برنده شد. در این دوره نیز همانند دور دوم از جناح موتلفه‌ی حزب جمهوری علی اکبر پرورشی و سید رضا زواره‌ای در انتخابات شرکت کردند. پس از پایان دور سوم و در دور چهارم نیز باز آیت‌الله خامنه‌ای با تنها رقیب بی‌دردسر خود حبیب‌الله عسگراولادی نماینده‌ی جناح موتلفه رقابت بی‌درد سری داشت و برنده‌ی انتخابات گردید.

پس از پايان جنگ نيز به دليل ساختار قانوني خاص كه حاكميت آن را در قانون اساسي تعريف كرده بود. و مانع اساسي براي دمكراسي وظهور تكثر انديشه هاي مستقل بود.هيچگاه احزاب مستقل، خارج از ايدئولوژي حاكميت ومطابق با سليقه‌ی طبقات خاص جامعه به وجود نيامد. زيرا تلاش نهادهاي پوپوليستي براي جامعه پذير كردن مردم بر اساس آموزه هاي حاكميت مانع از شكل گيري جریانهای فکری مستقل و خارج از نگرش ديني حاكميت شد و يا اگر هم وجود داشت براي آنها اهميت نداشت و جامعه‌ی بسته‌ی توده‌اي شكل گرفته نيز بستري براي طرح مطالبات خارج از نگرش ديني نمي داد.بنابراين در چنين جامعه اي فضا براي شكل گيري احزاب مستقل ونيل به كارويژه هايشان وجود نداشت.زيرا يكي از كارويژهاي احزاب شركت در فرآيند رقابت براي كسب قدرت است. اما نگرش انحصار طلب حاكميت مانع از شكل گيري چنين فضايي با توجه به وجود كانالهاي مميزه ونظارتي شده بود. پس طبيعي بود اگر در ايران يك نظام تك حزبي ديني حاكم گردید كه در داخل اين حزب طيف‌هاي فكري تا حدي گوناگون وجود داشت.

در سال 66 موتلفه از حزب جمهوری جدا و متعاقب آن در سال 67 مجمع روحانیون از جامعه‌ی روحانیت جدا گردید و پس از پایان جنگ در سال 68 با فوت رهبری، آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان رهبر برگزیده شد. در همین زمان انتخابات دور پنجم ریاست جمهوری فرا رسید و علی اکبر هاشمی رفسنجانی که قبلا ریاست مجلس را به عهده داشت وارد عرصه شد و در یک رقابت سرد با عباس شیبانی به کاخ ریاست جمهوری راه یافت. آقای رفسنجانی در دور ششم انتخابات نیز یک رقابت بی‌درد سر با دکتر توکلی داشت که دوباره برنده شد.[11]

اما با پایان گرفتن دوره‌ی ششم ریاست جمهوری و عدم تمدید به سه دوره، ائتلاف 18 گروهی درون نظام که از دور چهارم مجلس به بعد و با رد صلاحیت گسترده‌ی کاندیداهایشان از عرصه‌ی سیاسی کنار گذاشته شده بودند. زیر چترحمایتی هاشمی رفسنجانی، با معرفی سید محمد خاتمی (وزیر فرهنگ و ارشاد سابق) به عنوان کاندیدا، توانستند با کسب بیش از بیست میلیون رای در برابر هفت میلیون رای ناطق نوری کاندیدای شاخص اصولگرایان، ریاست جمهوری را به دست آوردند . دوم خردادیها غایت برنامه های خویش را تحکیم و گسترش نهادهای دمکراتیک عنوان کرده و برای تحقق آن اهداف اقداماتی را انجام دادند . آنها در تلاش برای گذار از یک جامعه ی با ساختار منولوگ به یک وضعیت سیاسی متکثر ، سعی کردند ، با تقویت جامعه مدنی از طریق تحدید دخالت دولت در گروههای اجتماعی غیر دولتی و تلاش برای گذار از مشارکت توده ای به مدنی در کنار اجرایی کردن بعضی اصول تعطیل شده ی قانون اساسی ( همچون شوراهای شهر) ، ظرفیتهای مردم سالاری نظام را گسترش بدهند . در این دروه تلاش‌هایی برای سازماندهی احزاب و گروه‌های سیاسی مدرن شروع شد که منجر به شکل‌گیری دو حزب مشارکت و همبستگی گردید. در این دوره گروه دوم خردادی در صدد احیای جمهوریت نظام و شکل دادن به ساختار دولت مستقل از حاکمیت به صورت کاهش خصلت ایدئولوژیک نظام ، تشکیل هیئت نظارت بر اجرای قانون اساسی توسط رئیس جمهور و کاهش تحدید ساختاری به صورت تلاش برای کاهش میزان رد صلاحیتها بود . پایان دو دوره ریاست جمهوری اصلاح طلبان بدون شک پایان فضای تنفس جامعه مدنی و اندک فضای باز سیاسی بود . زیرا از مجلس هفتم به بعد و به دنبال استعفای تعداد کثیری از نمایندگان اصلاح طلب در پایان عمر مجلس ششم در اعتراض به رد صلاحیتهای گسترده اصلاح طلبان ، اصولگرایان زیر چتر معنوی رهبری و با در دست داشتن نهادهای انتصابی و بسیار قوی نظیر شورای نگهبان ، مجمع تشخیص مصلحت توانستند دوباره قوای انتخابی را به طور کامل زیر سیطره خویش در بیاورند به طوریکه ابتدا شورای شهر تهران را در دور دوم در اختیار گرفتند و در انتخابات مجلس هفتم با اکثریت مطلق وارد عرصه شده و در انتخابات نهم ریاست جمهوری با به عرصه آوردن محمود احمدی نژاد و حمایت از آن از طریق ائتلاف آبادگران با همراهی هیأتهای مؤتلفه جامعه روحانیت مبارز ، انجمن اسلامی بازار و اصناف ، جامعه اسلامی مهندسین و تعدادی از گروههای سیاسی اصولگرا در کنار شکاف عمده در میان گروههای اصلاح طلب که به سه قسمت حامیان هاشمی رفسنجانی ، حامیان مصطفی معین و حامیان مهدی کروبی تقسیم شده بودند.همچنین استقبال سرد مردم و قهر مردم به دلیل به نوعی سرخوردگی از اصلاح طلبان و التهابات ناشی از رد صلاحیت گسترده اصلاح طلبان در انتخابات مجلس هفتم بر قوه مجریه نیز تسلط یافتند . در دور دهم ریاست جمهوری نیز در کنار محمود احمدی نژاد ، میر حسین موسوی ، مهدی کروبی و محسن رضایی وارد عرصه شدند . در این دوره جامعه و فضای انتخاباتی پس از انتخابات دور اول ریاست جمهوری ، بار دیگر قطبی شد به طوریکه شکافی عمیق میان اصولگرایان و اصلاح طلبان ( که از قدرت کنار گذاشته شده بودند ) به وجود آمد . در این دوره تنها مهدی کروبی به عنوان دبیر کل حزب اعتماد ملی وارد عرصه شد و میرحسین موسوی هرچند مورد حمایت تعدادی از اصولگرایان و جبهه ی مشارکت ایران اسلامی بود . اما او در اصل عضو هیچ حزبی سیاسی نبود حتی محسن رضایی نیز در هیچ حزب سیاسی عضویت نداشت بلکه تنها به دلیل نفوذ زیاد آنها در نهاد حکومت مورد حمایت قرار گرفتند . هرچند اعلام نتایج ، تبعاتی آکنده از تنش را به همراه داشت و نشان داد که به دلیل موانع حقوقی و ساختاری نظام سیاسی، هیچ‌گاه دولت به عنوان قوه‌ی مجریه‌ی مستقل که برآیند واقعی نظام حزبی و انتخاباتی مستقل باشد، ظهور نخواهد کرد . بنابراین بعد از انقلاب و به غیر از تنها دور اول انتخابات به دلیل شکل‌گیری فضای یک‌دست سیاسی و منولوگ بودن حاکمیت،‌نه تنها احزاب سیاسی و نظام انتخاباتی مستقل شکل نگرفت، بلکه دولت نیز به عنوان محصول جامعه‌ی مدنی و مشارکت آزاد و آگاهانه‌جامعه ظهور نکرد .

به عبارتی دیگر احزاب سیاسی معلول مدرنیته سیاسی،استقرار نظام مردم سالار،حکومت پارلمانی و انتخابات آزاد بود. اما در ایران به دلایل اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و عدم شکل گیری جامعه مدنی و درنتیجه فقدان یک نظام مردم سالار احزاب به صورت گروههای سازمان یافته و اپوزیسیون خارج از حاکمیت و به صورت معارض برای مبارزه با اقتدار طلبی و وادارکردن حکومت برای استقرار دمکراسی در ایران شکل گرفتند.به عبارتی دیگر احزاب سیاسی در ایران بر خلاف غرب ترجمان وضعیت و نیروههای تحول یافته اجتماعی نبود .

 

فرایندهای دمکراتیزاسیون در ایران

دمکراتیزاسیون فرایند تغییرات سیاسی در جهت دمکراتیک سازی رژیم اقتدارگرا می باشد. این فرایند مستلزم گذار از سه مرحله می باشد که عبارتند، از:

1_ شکست رژیم اقتادر گرا : که متضمن فروپاشی ساختارهای رژیم اقتدارگرا است.

2_گذار دمکراتیک :که شامل تغییر و حرکت از ساختاری اقتدارگرا و حرکت به سوی ساختاری غیر اقتداری و جدید می باشد.

3_تحکیم دمکراتیک: این مرحله زمانی روی می دهد،که ساختار ها و نهادهای جدید سیاسی مستقر گشته، و از قواعد بازی دمکراتیک پیروی کنند.

بر اساسی تئوری دمکراسی نظام سیاسی زمانی دمکراتیک است، که در آن حاکمان به وسیله مردم و در چهارچوب انتخاباتی آزاد و رقابتی انتخاب شده و در مقابل مردم پاسخگو باشند. به بعارتی دیگر حکومت دمکراتیک حکومتی است، که از نظر معرفت شناختی مبتنی بر حاکمیت ملت ، از نظر انسان شناختی مبتنی بر حفظ حقوق بشر شامل به رمست شناختن آزادیهای سیاسی و مدنی نظیر حق تشکیل احزاب سیاسی و گروههای صنفی ، آزادی بیان و عقیده باشد.[12]

الف: فرایند اول

اولین فرایند و واقعه برای دمکراتیک سازی ایران انقلاب مشروطیت بود. این روند خود محصول دو حرکت عمده بود، اولین حرکت در جهت تغییر وضع موجود را عباس میرزا شروع کرد،و نخستین گروه از دانشجویان ایران را برای تحصیل در حوزهای نظامی ، مهندسی ، اسلحه سازی و... به اروپا اعزام کرد. دومین حرکت را امیر کبیر انجام داد، او کارخانه های اسلحه سازی، مس، سرب و کاغذ سازی را در ایران به راه انداخت و نخستین روزنامه رسمی کشور را نیز با نام وقایع اتفاقیه منتشرنمود. همچنین در جهت نوسازی آموزشی در ایران مدرسه دارالفنون را ایجاد کرد. این وضعیت منجر به شکل گیری و ظهور قشربندی جدیدی در متن اجتماعی ایران شد، و زمینه ظهور روشنفکران را فراهم نمود. که همین افراد گفتمان سیاسی جدیدی را در ایران رواج دادند.و به دلیل ناکارآمدی حاکمان قاجاری زمینه مناسبی برای طرح گفتمان مشروطیت در این دوره فراهم گردید. که با کودتای سدضیاء الدین در 1299 رسما عمر واقعی آن به پایان رسید.

ب: فرایند دوم

فرایند دمکراتیزاسیون برای بار دوم با فاصله زمانی حدودا سی و دو سه ساله (پس از کودتای سید ضیاء)و به دنبال تبعید رضا شاه از ایران و ضعف قدرت مظلق دستگاه سلطنت در ایران از اواخر دهه بیست و تا کودتای بیست و هشت مرداد در قالب نهضت دمکراتیک ملی تکرار شد. در واقع محققان بر این عقیده هستند، که نهضت دمکراتیک ملی منتج از مجموعه ای عوامل بود، که زمینه بازتولید استبداد را در ایران فراهم نمود، که عبارتناز: قرارداد 1919 میان انگلیس و ایران،کودتای سید ضیاء ، تغییر سلطنت از قاجاریه به پهلوی،تاسیس مجلس سنا توسط محمد رضا شاه که نصف اعضایش را شاه انتخاب می کرد، رای دادن به طرح اختیار شاه برای انحلال مجلس هر زمان که بخواهد. به طور کلی با روی کارآمدن رضا شاه ، فعالیت احزاب سیاسی متوقف و مخالفان سرکوب گشته و نظام مشروطه پارلمانی از مسیر واقعی خود منحرف گردید. همچنین در بهمن 1327 و به دنبال سوء قصد به جان محمد رضا شاه بار دیگر حکومت نظامی برقرار و مخالفان سرکوی شدند.بار دیگر دمکراسی نیم بند پارلمانی با چالش مواجه شد،اما به دنبال حضور گسترده مردم و عقب نشینی شاه و صدور حکم نخست وزیری مصدق گفتمان نهضت ملی با ویژگیهایی نظیر ، تقویت دمکراسی پارلمانی ، مشروط سازی قدرت پادشاه به قانون اساسی به پیروزی رسید. این فرایند نیز با کودتای 28 مرداد به پایان رسید.

پ:فرایند سوم

سومین فرایند برای دمکراتیک سازی در سال پنجاه و هفت و در قالب استقرار نظام جمهوری روی داد. مهمترین عوامل شکل گیری فرایند سوم به صورت انقلابی فراگیر که منجر به برچیده شدن نظام سلطنت در ایران گردید، از دید محققان عبارت است از: 1- توسعه وابسته و ناموزن که با افزایش درآمدهای نفت از دهه پنجاه شتاب گرفت، به طوریکه همزمان با توسعه دانشگاههاو روند مدرنیزاسیون نهادهای مدنی و تحدید قدرت توسعه نیافت 2- بازتولید استبداد ایرانی، شامل سرکوب نیروهای سیاسی مخالف و تسلط گفتمان سنتی پاتریمونیالیسم در کنار عناصر شبه مدرنیستی، و تاسیس احزاب دولتی _ فرمایشی ، سومین فرایند با عنوان جمهوری خواهی و با ویژگیهایی نظیر ، نفی سلطنت، برقراری نظام دمکراتیک و مردم سالار، آزادی و استقلال شکل گرفت.که با از میدان بدر کردن گروههای مخالف و شکل گیری فضای منولوگ متوقف شد.

ت:فرایند چهارم

چهارمین فرایند دمکراتیزاسیون در دوره جمهوری و با شعار اصلاحات سیاسی به منظور ایجاد فضا باز سیاسی و با عنوان ترمیدور انقلاب در دوم خرداد شروع شد. محققا ن مجموعه عواملی را به عنوان بستر شکل گیری دوم خرداد ذکر کرده اند، که عبارتند از، 1- تغییر قانون اساسی در سال 68 2- نوسازی ،که با پایان گرفتن جنگ و همزمان با شروع اولین دوره ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی شروع شد. 3- سرکوب ساختاری، که به صورت تصفیه و رد صلاحیت گسترده نیروهای چپ مذهبی در ابتدای مجلس چهارم شواری اسلامی شروع شد. 4- سلطه گفتمان پاتریمونیالیسم سنتی، به صورت تداوم گفتمان قدرت سیاسی آمرانه و از بالا به پایین و تداوم جریان قدرت به صورت عمودی[13]، این مرحله نیز با به میدان آمدن آبادگران سازندگی و به میدان فرستادن دکترمحمود احمدی نژاد به عنوان کاندیدا در کنار حمایتهای برخی نهادها به بن بست رسید.

ج:فرایند پنجم

فرایند پنجم در انتخابات دهم ریاست جمهوری شکل گرفت،علل این فرایند از دید محققان عبارت است از، رشد جامعه مدنی به صورت جنبش دانشجویی، زنان و نهادهای صنفی ،که در دوره ریاست جمهوری اصلاح طلبان از سال 76 تا 84 فضایی نسبی برای شکل گیری و فعالیت آنها فراهم بود، در کنار بازگشت و گسترش قدرت دولتی به تمام عرصه های فرهنگی، سیاسی و اقتصادی ، این فرایند در چهار چوب گفتمان مشارکت فعال و اصلاحات اساسی برای به دست گرفتن قدرت سیاسی توسط نیروهای میانه رو معتدل برای کاستن از فشار چالشهای اساسی در داخل که شامل سرکوب نیروهای مخالف و دولتی کردن گروههاو نیروهای سیاسی مستقل و تعارض میان ایران و جهان خارج (بر سر برنامه اتمی)در عرصه سیاست خارجی شروع شد. این مرحله نیز با برنده اعلام شدن رئیس جمهور دور نهم دکتر احمدی نژاد و شکلگ یری فضای تنش و تبعات پس از آن به نتیجه نرسید.

 

نتیجه گیری:

ساختار پاتریمونیالیستی حکومت در ایران و باز تولیداستبداد ایرانی هیچگاه زمینه پراکندگی قدرت در میان گروههای غیر حکومتی را مانند آنچه که در غرب با عنوان اشرافیت مستقل که واجد مصونیت حقوقی بودند،جهت تحدید قدرت پادشاه در گذشته فراهم نکرد و چنین گروههای اصولا زمینه فعالیت و عرض اندام نیافتند. در ایران با توجه به بنیاد قبیله ای و دودمانی قدرت سیاسی ، مقام اشرافیت همواره وابسته به ایل ، قبیله و خاندان حاکم و دارای قرابت بسیار نزدیک با مرکز قدرت و تصمیم گیری سیاسی بود.[14] و در زمان حال نیز هرگز نظیر آنچکه در غرب گروهها و احزاب سیاسی مستقل نامیده می شوند، و نمایندگی مردم را در حوزه ه سیاسی بر عهده می گیرند، و مانع اساسی خودکامگی حاکمان می باشند، در ایران به وجود نیامد.

ایران به دلیل قرار گرفتن در منطقه نیمه خشک و پراکندگی جغرافیایی سکونت گاهها در مناطق تا حدودی مرطوب، نیاز به یک قدرت متمرکز جهت تقسیم آب، تهیه و توزیع منابع و امکانات غذایی برای مناطق فاقد محصول را همواره با خود داشت. در نتیجه در طول تاریخ، این روند منجر به شکل گیری فرهنگ و نگرشی پاتریمونیالیستی شده، که در آن ساخت قدرت به عنوان رابطه ای عمودی و آمرانه از بالا به پایین میان حکام و مردم فرض می شده است. شکل نهادی این این نوع از رابطه قدرت پدرسالارانه بوده ، این نوع فرهنگ در عرف سیاسی با عنوان " فرهنگ تابعیت" در نقطه مقابل فرهنگ مشارکت به عنوان یگانه مجرای پذیرفته شده برای جامعه پذیری و فرهنگ پذیری جامعه تقویت شده است.[15] در واقع محققان مجموعه ای از عوامل نظیر، عدم پیدایش تحول اساسی در ساختار نیروها و روابط تولیدی در ایران ، تداوم شیوه تولید آسیایی و در نتیجه تداوم استبداد شرقی در ایران، عدم استقلال طبقات اجتماعی، عدم پیدایی نیروهای نوساز واختلالی متناوب درفرآیند انباشت سرمایه به دلیل رواج کشاورزی معیشتی و نه تجارتی در ایران در پیدایی این فرهنگ دخیل می دانند.[16]

بدون تردید دمکراتیزاسیون در ایران نیازمند تغییر در فرهنگ تابعیت، جایگزینی فرهنگ مشارکت و توسعه سیاسی به معنای گسترش مشارکت و رقابت ایدئولوژیک در عرصه زندگی بود. که این تحولات نیز خود نیازمند، پیدایش تشکیلات ، سازمانها و احزاب سیاسی بود. و همچنانکه ذکر شد، گسترش مشارکت و پیدایش احزاب و گروههای سیاسی مستقل نیازمند، تحولاتی در ساختار جامعه سنتی، پیدایی گروههای اجتماعی جدید مستقل از حکومت، تکوین افکار عمومی ، نوسازی اقتصادی به صورت تکویت طبقه متوسط جدید مستقل بود، و این تحولات نیز به نوبه خود شرایط لازم را برای تکوین احزاب و گسترش مشارکت سیاسی فراهم می کردند.

انقلاب مشروطه در ایران زمینه های ذهنی ایجاد ساختار نو شامل، اندیشه پیشرفت و ترقی، حاکمیت قانون ، دمکراسی و تفکیک قوا را فراهم کرد.و تا برآمدن رضا شاه در شرایطی ناآماده تلاش کرد تا زمینه های عینی شامل احزاب و گروههای سیاسی، دولت مدرن، ساختار ادرای و لشکری و آموزش مدرن را فراهم نماید. اما با ظهور رضاشاه تمام تلاشها به بن بست رسید، هر چند برآمدن پهلوی به ظاهر زمینه عینیت یافتن ساختارهای ذهنی را فراهم کرد.اما این تنها یک تحقق صوری و ظاهری بود، زیرا دولتی به مراتب مستبدتر و فراگیرتر از دولت مطلقه کهن در ایران شکل گرفت.[17]

پیروزی انقلاب اسلامی منجر به اشغال قدرت توسط دو طیف از گروههای سیاسی دارای پایگاه اجتماعی متفاوت از هم گردید،یک طیف شامل قشرهای طبقه متوسط شامل، حقوقدانان ، کارمندان عالی رتبه، سرمایه داران که از احزاب و گروههای لیبرال و میانه رو حمایت می کردند، و طیف دیگر شامل ، بازاریان ، کسبه، طبقات پایین شهری که از ایدئولوژی اسلام گرایی و روحانیت بنیادگرا حمایت می کردند. این منازعه با پیروزی بلوک بنیادگرایی اسلامی و حذف رقیب به طور کلی از حوزه قدرت سیاسی خاتمه یافت، که منجر به حذف احزاب سیاسی مستقل و در نهایت برچیده شدن نظام حزبی و حاکم شدن الگوی مشارکت توده ای و حکومتی پوپولیستی گردید. [18]

در واقع در این دوره نیز نگرش سنتی به حکومت و قدرت سیاسی به صورت الگوی پاتریمونیالیستی حکومت، منجر به حذف احزاب و گروههای سیاسی از عرصه فعالیتهای سیاسی و در ادامه مانع اساسی در شکل گیری گروههای مستقل گردید.در واقع فرهنگ سیاسی آمریت _ تابعیت به عنوان ایدئولوژی رسمی حاکمیت در ایران از موانع اصلی گسترش مشارکت و رقابت سیاسی که از زمینه های اصلی ظهور احزاب سیاسی می باشند، است. بر اساس این فرهنگ، حاکم موجودی بی همتا و دارای قداست و مشروعیت ماواریی است. بنابراین اعتراض به حاکمیت در واقع گناه شمرده می شود.

در نتیجه حاکم بودن این فرهنگ و بازتولید مداوم اقتدارگرایی و استبداد در ایران عاملی اساسی در عدم موفقیت هرگونه فرایند و تلاش برای دمکراتیزاسیون در ایران بوده.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کتابنامه:

1_ اتحادیه ، منصوره : احزاب سیاسی در مجلس سوم ، نشر تاریخ ایران ، چاپ اول 1371

2_ ازغندی،علیرضا، تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران (1320-1357 )،تهران: سمت، 1382


February 4, 2013 | 3:56 PM Comments  {num} comments

Tags:


shahohosseini   shahohosseini shahohosseini's TIGblog
shahohosseini's profile

ایزوله ژئوپلتیکی و ضعف ژئواستراتژیک ایران
Related to country: Iran


ایزوله ژئوپلتیکی و ضعف ژئواستراتژیک ایران

        شاهو حسینی

 

مقدمه:

حکومتها اصلی ترین و مهم ترین بازیگران در حوزه مناسبات بین الملل هستند. به طوریکه این بازیگران برای کسب منافع در حوزه بین املل به ناچار در تعاملی اجباری با یکدیگر به سر می برند. به عبارتی دیگر حوکتها در حوزه روابط بین املل رفتارهایی را از خود بروز میدهند. که تابعی از اصول و قواعد منطقی حاکم بر اندیشه های آنها در کنار موقعیت و ضعف ژئواستراتژیک آنها است. آنچه که به طور اساسی، شکل و رفتار حکومتها را نظم و انسجام میبخشد، اول:اهدافی هستند، که تصمیم گیرندگان سیاست خارجی دنبال می کنند. سپس واکنش دیگر حکومتها، حوادث و رویدادهای پیش بینی نشده می باشند. بنابراین قابل پیش بینی است، که با تغییر در پارادایمهای موجود در رفتار بازیگران در حوزه روابط بین املل اهداف و استراتژیهای دیگر حکومتها نیز جهت هماهنگی با تحولات صورت گرفته در یک نظم جدید تبیین شود.  در واقع ژئوپلتیک، ژئواستراتژی و ژئو‌اکونومی از جمله متغیر‌های مستقل جغرافیایی است که تأثیر چشمگیر و معناداری بر سیاست و روابط خارجی ایران دارد. جایگاه جغرافیایی ایران در مجادلات هارتلند اوراسیا و به عنوان حلقه اتصال دو منبع غنی انرژی یعنی خلیج‌فارس و دریای خزر از ارزش بالایی در روند تعادل بین قدرت‌های جهانی برخوردار است. ایران همیشه یک کشور بین‌المللی بوده و هرگونه تغییر در سیستم بین‌المللی منشأ تأثیر بر سرنوشت ایران نیز بوده است. جایگاه ایران به‌خاطر موقعیت ژئوپلتیکی و ژئواستراتژیک آن، یک تعبد ژئواستراتژیکی برای منطقه و جهان است و ایران هرگز نمی‌تواند در نظام بین‌المللی یک کشور حاشیه‌ای باشد. برجستگی و چشمگیر بودن موقعیت ژئوپلتیکی به عنوان نقطه مرکزی هارتلند انرژی دنیا (با توجه به موقعیت ایران بین دریای خزر و خلیج‌فارس و به عنوان حلقه اتصال 15 کشور با حدود 500 میلیون نفر جمعیت)، ایران را ملزم می‌سازد که برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی خود نوعی هماهنگی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی را مد نظر قرار دهد. این مسأله علاوه بر ایجاد فرصت‌ها، محدودیت‌هایی را نیز برای ایران در پی داشته است. " جوان آنلاین"

مفهوم ژئوپلتیک:

معنای لغوی واژه "ژئوپلتیک" سیاست زمین است لکن امروز در رابطه با سیاست‌های جغرافیائی و نقش عوامل محیط جغرافیائی در چگونگی سیاست‌های بین‌المللی به کار می‌رود. جغراسیاست یا ژئوپلتیک، در معنای کلی به رابطه میان سیاست و سرزمین‌ها در مقیاس محلی و جهانی در بخش‌های واکاوی، نفی، پیش‌بینی، استفاده از قدرت سیاسی فرای ناحیه‌ای مشخص می‌پردازد. جغراسیاست به معنای ویژه، جوری روش واکاوی سیاست خارجی است برای درک و توضیح و پیش‌بینی برخوردهای سیاسی در عرصه بین‌الملل در قوانین و مقررات از متغیرهای جغرافیایی در درجه نخست؛ این متغیرها: موقعیت جغرافیایی کشور یا کشورهای موردنظر، اندازهٔ کشورهای درگیر، آب‌وهوای منطقه‌ای که کشورها درونش اند، عارضه‌نگاری منطقه، جمعیت‌شناسی، منابع طبیعی، توسعهٔ فن‌آوری. در گذشته این اصطلاح بیشتر تأثیر جغرافیا در سیاست می‌پرداخت ولی در سده‌های اخیر تکامل یافته و معانی گسترده‌تری را در بر می‌گیرد."ویکی پدیا"

مفهوم ژئواستراتژی:

ژئواستراتژیک به بررسی روابط فیما بین استراتژی و عناصر جغرافیایی می پردازد. عناصر ثابت ژئوپلیتیک (عناصر جغرافیای طبیعی) شالوده ژئواستراتژیک را تشکیل می دهد چرا که عناصر طبیعی تأثیر عمیقی در کاربرد ابزار و امکانات دارد. ابزار و امکانات با توجه به شرایط جغرافیایی انتخاب شده و مورد استفاده قرار می گیرد» ,مطالعه اهمیت محیط به طور اساسی در ارتباط با درک مسأله، شامل رفاه اقتصادی یا سیاسی نسبت به دیدگاه بین المللی، ژئواستراتژیک خوانده می شود. به عبارت دیگر بسیاری از تحلیل گران در مورد رابطه بین موقعیت، وسعت سرزمینی و قدرت ملی به تعمیم گرایی پرداخته اند. این دانش پژوهانِ «ژئواستراتژیک» ارزش و اعتبار فضا را از لحاظ اقتصادی و سیاسی و نظامی مورد ارزیابی قرار می دهند و در مورد عملکرد روابط بین المللی در ارتباط با رعایت امنیت و مصالح ملی توصیه هایی را ارائه می نمایند

دیدگاههای گوناگون درباره ژئواستراتژیک

دکتر پیروز مجتهدزاده از ژئواستراتژیک تعریفی اینچنین ارائه می دهند: «ژئواستراتژیک عبارتست از مطالعه اثر عوامل استراتژیک محیط جغرافیایی منطقه ای و جهانی روی تصمیم گیری های سیاسی حکومت ها و اثر گذاری های متقابل کشورها درابعاد منطقه ای و جهانی، وسیاستهای قدرتی, دکتر عزت الله عزتی نیز ژئواستراتژی را اینچنین تعریف می کنند: «ژئواستراتژی در حقیقت علم کشف روابطی است که بین یک استراتژی و محیط جغرافیایی وجود دارد.»

عناصر ژئواستراتژیک عبارتند از:

- کشور

- سرزمین

- جمعیت

- جامعه

- اقتصاد

- سیاست

- استراتژی

موترجیملر نیز در تعریف ژئواستراتژیک می گوید: «ژئواستراتژیک یعنی علم و هنرِ پیوند فعالیت های مبتنی بر فاکتور سیاست، استراتژی، جغرافیا و برخورداری از این پیوند در حرکات استراتژیک نظامی است, دکتر حافظ نیا به نقل از shiva ژئواستراتژی را علم روابط ژئوپلیتیک با استراتژی دانسته و تاکید شده است که برای طراحی نظامی و شرکت موثر در جنگ و یا حتی فهم صحیح استراتژی و تاکتیک نظامی، آگاهی از تاثیر عوامل جغرافیایی بر عملیات نظامی ضرورت دارد. بر اساس این رویکرد، ترکیب جغرافیا، مسائل جهانی و عوامل استراتژیک، مناطق جغرافیایی ویژه ای را شکل می دهد که از آن می توان به منطقه ژئواستراتژیک تعبیر نمود

ایولاکوست و بئتریس ژیبلن معتقدند: «واژة ژئواستراتژی و استفاده ای که از آن در برخی امور مرتبط با روابط قدرت می شود، بر اهمیت اشکال جغرافیایی تأکید می کند. این اشکال جغرافیایی اهمیت خود را حتی پس از پیروزی و تا مدت های طولانی حفظ می کنند. دلیل این امر آن است که فلان تنگه، فلان منبع نفت، فلان شهر بزرگ، فلان سرزمین قومی و حتی فلان مکان نمادین منافع خاصی را در نظر قدرت های رقیب جلوه می دهد که همین منافع و گاه یکی از آنها، ابزار مهمی برای تضمین کنترل ممتد و تملک آن سرزمین یا برای مقابله با نفوذ رقیب در آن مکان محسوب می شوند. برای نمونه، ذخایر نفت خلیج فارس دارای منافع ژئواستراتژیکی مهم بین المللی هستند. تنگه جبل الطارق و تنگه های بسفر و داردانل، گذرگاه و کانال سوئز، تنگه باب المندب و تنگه هرمز از دهه های قبل و حتی از قرن ها پیش موضوع رقابت های ژئواستراتژیکی بوده اند. این رقابت های استراتژیکی مربوط به رهبران حکومت ها و ستادهای ارتش کشورهاست. آنها کمابیش این رقابت های دائمی خود را پنهان نگاه می دارند و فقط در شرایط بروز بحران یا در لحظه اجرا و حتی پس از اجرای مقاصدشان آنها را موضوع مناظرة ژئوپلیتیکی بین شهروندان کشور خود یا در سطح بین المللی قرار می دهند. هنگامی که صدام حسین تصمیم گرفت کویت را به منظور تسلط بر منابع نفتی آن و به دست آوردن سواحل بیشتر اشغال نماید، این یک موضوع ژئوپلیتیکی نبود بلکه ژئواستراتژیکی بود، زیرا برنامه دقیق این اقدام تا زمان تهاجم علنی نشد و فقط پس از اشغال کویت بود که یک مناظره عظیم ژئوپلیتیکی در بسیاری از ممالک عرب و در سطح بین المللی درگرفت. واکنش نظامی آمریکا و نحوه اجرای آن نیز یک موضوع ژئواستراتژیکی بود، زیرا دلایل عمیق این دخالت همچون نتیجة آن، تا زمان شکست کامل صدام حسین روشن نخواهد شد . "حسین پور پویان. رضا (۱۳۸۵ ) "

نقش آمریکا:

تردیدی نیست که پس از جنگ جهانی دوم آمریکا بازیگر مهم و تعیین کننده ای در تحولات نظام بین الملل بوده. به طوریکه آمریکا برای حفظ ساختار ، موقعیت و برتری ژئو استراتژیک خود ائتلافی بسیار بزرگ و گسترده را از آمریکا تا اروپا، خاورمیانه و آسیای خاوری رهبری می کند. در اروپا متحدانی دارد ، که با او دارای اهداف استراتژیک و محوری هستند. که ممکن است، از طرف روسیه یا هر قدرت برتر دیگری مورد تهدید قرار گیرد. که در این راستا استراتژیهای زیادی برای مقابله با این تهدیدات و سیادت هژمونی خود توسط آمریکا طراحی و اجرا شده که شامل 1: طرح مارشال که شمال کمکهای مالی آمریکا برای بازسازی اروپای بعد از جنگ بود 2:کمکهای اصل چهار که شامل کمکهای مالی به کشورهای جهان سوم بود. 3:استراتژی انتقام گسترده در دوره آیزنهاور 4: پاسخ انعطاف پذیر در دوره کندی 5:کمکهای نظامی به قدرتهای منطقه ای و سپردن ژاندارمی منطقه به آنها در دوره نیکسون 6: سیاست حقوق بشر در دوره کارتر 7: ایده نظم نوین جهانی در دوره بوش پدر

امروزه امریکا در سراسر اقیانوس آرام، اقیانوس هند و خاورمیانه دارای نفوذ استراتژیک هست. یکی از این مناطق که امروزه بحرانی ترین منطقه جهان می باشد، خاورمیانه است.دلایل توجه امریکا به این منطقه به طور اساسی به دلیل واردات مستقیم نفت توسط امریکا و شرکای سیاسی ـ اقتصادیش ( اروپای غربی و ژاپن) از این منطقه می باشد.منطقه دیگری که برای امریکا اهمیت استراتژیک دارد. آسیای جنوب شرقی و شرق آسیا می باشد. که اهمیت آن ناشی از رویکردی است، که بازتاب تمرکز صنایع و جمعیت در این منطقه می باشد. به طوریکه استراتژیستها و اقتصادانان آمریکایی به اقیانوس آرام و کشورهای آن منطقه به چشم مجموعه ای می نگرند. که 35 در صد سطح جهان را پوشانده و جمعیتی بالغ بر یک میلیارد و پانصد هزار نفر تا دو میلیارد و چهارصد هزار نفر را شامل می شود. بنابراین اتحاد و ائتلاف با امریکا برای قلمروهای جغرافیایی ذکر شده باعث ایجاد امکانات ژئواستراتژیک می گردد. که نه تنها توسط هیچ واحد جغرافیایی دیگری تهدید نمی شوند. بلکه خود می توانند. به تهدیدی برای دشمن به حساب بیایند.

آمریکا و خاورمیانه

برای اینکه استراتژی امریکا وسلطه و هژمونی آین کشور پس از جنگ جهانی دوم عینیت یابد. استراتژیستها و مشاوران این کشور در طول سالهای 1939 تا 1945 به دقت به بررسی ناحیه بزرگ پرداختند. ناحیه بزرگ ناحیه ای بود که به لحاظ استراتژیکی کنترل آن برای ، کنترل جهان ضروری بود. این ناحیه شامل مناطقی میشد. که به لحاظ سرمایه گذاری،منافع حاصله از ان و دسترسی به مواد خام و بازار بایستی تحت کنترل امریکا قرار بگیرد. حداقل مناطقی که این سیاستمداران تعیین کردند. تمام نیمکره غربی، امپراتوری سابق بریتانیا ، خاور دور و خاورمیانه بود. از جمله مناطقی که در حوزه خاورمیانه در تفکر ژئوپلتیک امریکا اهمیت داشت. خلیج فارس بود. نفت کالایی استراتژیک بود.که رابطه مستقیمی با هژمونی آمریکا داشت. زیرا با ویرانی اروپا و ژاپن در جنگ دوم جهانی ، آمریکا برای احیای اقتصاد این منطقه و جلوگیری از تسلط و هژمونی ابر قدرت تازه به دوران رسیده شوروی، و وابسته کردن این دو منطقه به خود نیاز به نفت ارزان و بازار مصرفی خوب داشت. هدف استراتژیک دیگر امریکا ائتلاف با کشورهای این منتطقه بود. تا سیاست بازدارندگی خود را در مقابل شوروی به پیش ببرد. از دهه هتاد با خروج بریتانیا از منطقه آمریکا جایگزین آن کشور در منطقه گردید. با پیروزی انقلاب 57 در ایران از نظر استراتژیستهای امریکایی به دلیل ماهیت و محتوای انقلاب ایران ، ایران به تهدیدی علیه منفع آنها در منطقه تبدیل شد. بنابراین در ژانویه 1980 آمریکا اعلام کرد که متعهد به دفاع نظامی از خلیج فارس است.این دکترین به طور خاص در دوره ریگان به ایران تعمیم داده شد. و چها هدف را دنبال می کرد. 1ـ حفظ جریان مستمر نفت از خلیج فارس 2ـ جلوگیری از نفوذ شوروی به سوی جنوب 3ـ تداوم حضور فعال امریکا در خلیج فارس به عنوان یک منطقه ژئواستراتژیک در جهان 4ـ محدود ساختن انقلاب اسلامی در داخل ایران و انزوای آن

با پایان یافتن جنگ سرد امریکا برای مهار ایران و از سویی عراق ،اقدام به اجرای سیاست مهار دوجانبه کرد. مهار دو جانیه ایران و عراق همچون یک دکترین استراتژیک جامع برای منطقه خاورمیانه در نظر گرفته شده بود. این طرح در واقع دستاورد گروه امنیتی کلینتون بود. و دستور اعملی کاملا فراگیر بود. و شامل قسمت شرقی خاورمیانه از ایران تا اسرائیل می شد.بر اساس طرح مزبور منطقه یاد شده، به نیمه جغرافیای شرق و غرب تقسیم می شد. و دارای دوبخش کاملا ضد هم الف: صلح (اعراب و اسرائیل) و مهار( ایران و عراق) میشد. گروه امنیتی کلینتون بر خلاف استراتژیستهای ریگان که خط مشی صلح در منطقه را از طریق قدرت تعقیب می کردند. معتقد بودند. که دو،حیطه شرق(ایرن و عراق) حیطه غرب( اعراب و اسرائیل) از درون به هم وابسته اند. و همدیگر را تقویت می کنند. بنابراین آنها خط مشی صلح را از طریق مهار شرق(ایران و عراق) پیگیری می کردند. به عبارتی دیگر بر اساس این دکترین منطقه شرقی(ایران و عراق) که به طور بالقوه می توانند از طریق نفوذ بر اعراب طرف صلح با اسرائیل بر روند صلح تاثیر گذاشته و تهدیدی برای اسرائیل باشند . باید ضعیف شوند. و این مستلزم نفوذ بی قید و شرط امریکا در منتطقه بود . که با پایان جنگ سرد تحقق یافت. شاید مهم ترین دستاورد مهم خاتمه جنگ سرد برای آمریکا، آزادی عمل گسترده ای بود. که آمریکا در خاورمیانه به دست آورد. و اولین نمود آن رهبری ائتلافی بزرگ از کشورهای جهان بود. که بدون توجه به روسیه و در حالی که روسیه تنها ناظری منفعل بود. به جنگ عراق رفتند. در واقع پایان جنگ سرد و انحلال پیمان ورشو، تغییراتی در جغرافیای سیاسی و موقعیت ژئوپلتیک جهان پدید اورد. تحولات و رویدادهای پیرامون ایران نسبت به بسیاری از مناطق جهان ژرفتر و پر تنش تر بود. از جمله تحولات بسیار چشمگیر که در اطراف مرزهای ایران رخ داد. فروپاشی شوروی و به دنبال آن استقلال جمهوریهای شوروری بود. و گرایش تدریجی آنها به غرب و باز کردن پای ناتو به منطقه ایران را در فضای ژئوپلتیکی خاصی قرار داد. اما این پایان ماجرا نبود. زیرا روابط ایران با انقلاب 57 و متعاقب ان اشغال سفارت آن کشور در تهران و خروج ایران از پیمان سنتو در 1979 ، قطع شد. و ایران از ان روز تا به امروز در چالشی استراتژیک با امریکا درمنطقه به سر می برد. اما امریکا در سال 2001 با از میان برداشتن صدام در دوره بوش پسر رسما به عمر سیاست مهار دو جانبه خاتمه، و ایران تنها قدرت نظامی منطقه شد. اما دستاورد مهم این تحولات ،بدون شک ایزوله شدن ایران از لحاظ ژئوپلتیکی بود. زیرا محاصره ایران، که در جنوب شورای همکاری خلیج فارس (شورایی برای مقابله با ایران و تهدیدات ناشی از آن، متشکل از کشورههای عربی حاشیه خلیج فارس)، در شمال کشورهای تازه استقلال یافته و متمایل به غرب و ناتو و در شرق نیز با سقوط طالبان حضور نظامی امریکا و ناتو، را به خود می دید.  از سوی دیگر اختلافات دامنه دار ایران با ترکیه و مناقشه بر سر وضعیت سوریه امروزه کامل شد.

راهبردهای ایران برای مقابله با ایزوله ژئوپلتیکی

بررسی عوامل ثابت و متغیر موثر در ژئوپلتیک (به طور کلی جغرافیای استراتژیک) ایران مبین این واقعیت است. که تحولات سیاسی ـ اجتماعی ایران و تحرکات آن در سطح منطقه و جهان برای قدرتها دارای اهمیت می باشد. و این اهمیت امروزه ناشی از تهدیداتی است. که از سوی ایران متوجه منافع ملی و امنیت سایر کشورها می شود.

یکی از عوامل ثابت و موثر در ژئوپلتیک ایران خلجی فارس می باشد. که در کنار موقعیت خاصش به عنوَان بخشی از جغرافیای استراتژیک خاورمیانه و منطقه به دلیل ویژگی ژئواکونومیکش می باشد. که دارای 70 درصد ذخایر نفت و بیش از یک سوم ذخایر تثبیت شده گاز جهان و وجود تنگه هرمز است. که محلی استراتژیک برای ترانزیت 80 درصد نفت و گاز منطقه است. که ایران در این حوزه از جغرافیای استراتژیک جهان خطری بالقوه برای منافع غرب و امریکا به حساب می آید.

در شمال ایران به عنوان بخشی از ژئوپلتیک منطقه خزر و قفقاز سهمی در منابع غنی نفت و گاز ندارد. و از گذشته دور در چالشهایی با قدرت منطقه ای آن و اخیرا با غرب به سر می برد. در این حوزه ایران دارای چالشهایی اساسی است. به طوریکه در شرق آسیای میانه، قزاقستان توانسته به عنوان رقیبی پیروزمند با انتقال نفت و گاز خود به کشورهای عضو سازمان شانگهای و کسب این بازار وسیع و مطمئن، در حال پیشروی به سوی قلمرو جغرافیای آ.س.آن می باشد.

در غرب اسیای میانه علاوه بر حضور روسیه، آذربایجان به عنوان رقیبی جدی برای ایران ، توانسته به دلیل چالشهای ایران با غرب موقعیتی مناسب به دست آورد. به طوریکه خط لوله باکو – تفلیس ـ جیهان نفت و گاز این منطقه را با انتقال به ترکیه و اروپای شرقی و سپس بازارهای جهانی دیگر، عملا ایران را محدود کرده. طرحی که مورد حمایت آمریکا و غرب نیز بوده . زیرا یکی از مهم ترین اهداف آمریکا جلوگیری از متحد شدن اوراسیا زیر نظر یک قدرت واحد می باشد.تصور بر این است که اگر چنین قدرت واحدی منابع اوراسیا را در اختیار بگیرد ،توازن قوای جهانی به زیان آمریکا تغییر خواهد کرد

اما ایران برای برون رفت از این ایزوله ژئوپلتیکی و ضعف ژئواستراتژیک تلاشهایی کرده. که از آن جمله می توان به این موارد اشاره کرد. 1ـ تلاش ایران برای ورود به سازمان شانگهای ، سازمانی با محوریت روسیه و چین و حضور بسیاری از متحدان آسیای میانه روسیه ، تا با بهره برداری از نزدیکی به دو قدرت نظامی ـ اقتصادی درجه دوم بتواند، تا حدودی از فشارهای غرب بر خود بکاهد. اما رای مثبت و قاطع چین و روسیه به قطعنامه 1929 شورای امنیت علیه ایران و شروع دور جدید تحریمها علیه ایران، نشان داد که تلاشهای ایران با شکست مواجه شده.

از دیگر راهبردهای ایران برای برون رفت از محاصره ژئوپلتیکی، تلاش برای صدور و فروش (بسیار ارزان)گاز به پاکستان و سپس هند موسوم به خط لوله صلح بود. که ایران را به قلمرو جغرافیای آ.س.آن می رساند. و ایران را از شرق تا حدودی از ایزوله شدن رها می کرد. اما پیوستن هند به تحریمات جهانی تصویب شده علیه ایران عملا این راهبرد ایران نیز با شکست مواجه شد.

اکنون ایران به لحاظ ژئوپلتیکی در یک محاصره ظریف قرار گرفته و ضعف ژئواستراتژیک ایران منجر به شکست استراتژیهای اقتصادی و سیاسی ایران شده، به طوریکه دستیابی و حصول ای استراتژیها با توجه به فشار متمرکز جامعه جهانی و رادیکالیسم منفعلانه ایران در برابر این فشارها به طور حتم در داخل تبعاتی بسیار منفی و خطرناک برای ایران در پی خواهد داشت. به خصوص پس از کودتای انتخاباتی خرداد 88 که جنبشهایی قوی، حکومت را در موضعی بسیار حساس و شکننده قرار داده. از سوی دیگر بن بست در مذاکرات هسته ای ایران با غرب و وضعیت بحرانی سوریه و بی ثباتی فزاینده در این کشور که دارای ارزش دو سویه هم به عنوان کریدور برون رفت از محاصره ژئوپولتیکی و هم به عنوان کریدور تماس با حزب الله می باشد . نیز وضعیت را برای ایران وخیم تر کرده.

 

منابع:

 

 

  1. حسین پور پویان. رضا (۱۳۸۵). تحلیل و بررسی همژوشی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در تعامل با جمهوری آذربایجان با واقعیت های ژئوژلیتیک. پایان نامه کارشناسی ارشد. به راهنمایی پیروز مجتهدزاده. تهران: دانشگاه تربیت مدرس. صص ۲۸ – 26
  2. وب سایت جوان آنلاین
  3. ویکی پدیا

 


February 4, 2013 | 11:56 AM Comments  {num} comments

Tags:


isablemarantash   isablemarantash ISABEL MARANT's TIGblog
ISABEL MARANT's profile

fall fashion tips for him

 

Conversely, running pants tend to be somewhat slick on the outside and cause you to slip in the saddle. To prevent rubbing, you need pants that do not have inner seems, and to prevent them from riding up all over, they need to be fitted so they stay in place. Thick tights may be your best bet, or use women's pantyhose under your jeans.
Leather jackets are greatly seen in the marketplace and are sold very quickly. Even like other dresses it is also considered the staple of wardrobe. Its must have for everyone to own leather jacket in their closet. Angel non pagare qualcuno indossare Sneakers Supra. Egli dà campioni gratuiti ai suoi amici e li indossano perché come loro. Tra coloro che indossano Supra sono Steve Aoki, Chad Muska e Samantha Ronson, che indossa la Supra Sneakers donna.
Clearly, everybody likes and appreciates merchandise which have higher outstanding. That could be a solid reason behind which many individuals just fancy Nike shoes and aspiration about possessing a pair for their have usage. Are you aware of why consumers like these boots? Nicely, remedy is so easy; its considering that this brand name features most helpful boots that are truly at ease and simple to put on.
Don't skip writing the idea down thinking you will remember it cause most of the time you won't. You don't have to be an expert on something before you write an article. Just write about something you have experience in. Carhartt has begun making their Jeans in two new styles for women; the modern fit and the curvy fit. The modern fit has a low rise with a slim hip and thigh. The curvy fit has a mid-rise and as the name suggests, a curvy hip and thigh.
You must also try the both of them when you purchase the ladies fashion shoes. It is advisable that you pick shoes which has some allowance on size. The freedom of toes movement prevents the deformation of the foot that might also be painful. The leather and biking jackets that are available have been one of the top selling ones in this category, which is given a tough competition by the jeans jackets. The branded jeans jackets do price less than those leather ones and so is the real favorite among the youth who do favor those low cost thing which are more stylish than those pricey and branded ones. Thus if you are planning for starting a business of wholesale jackets, then its high tie that you go for the business with all your efforts as this will not only make you a lot more profitable from the business but also will give a chance f getting your ideas implanted in the business about the designs and other such thing of the jackets, which you have thought from years back.
http://www.wireclub.com/users/fashionstaras/blog/
http://fashioname.buddyslim.com/
http://fashionstaras.hazblog.com/

http://553588.members.page4.me/

 

http://blog.yuniti.com/fashionstaras

 

 
 

January 18, 2013 | 2:32 AM Comments  {num} comments

Tags:


isablemarantash   isablemarantash ISABEL MARANT's TIGblog
ISABEL MARANT's profile

factors to consider while buying sneakers

 

If youre lucky, hell gladly come sport equipment shopping with you. If you dont know anybody, look for the other runners in the park. If you think youre not intruding, stop one of them and ask for some information. The ordinary process of selecting and buying most products on the market is usually painstaking. Buying of these products entails a very simple process. The only thing the purchaser has to do is to link a credit or debit card and the foot-gear will be delivered promptly.
Areas with slippery floorsc. Obese women who wear heels will feel great pain and discomfort because of their weight so they should not wear them. However, there are times when they are not the best shoes to wear. Safety wear is a type of personal protective clothing that reflects light and its color should be highly reflective or a color which could be seen by any human eye from distance In general safety shirts are in red, yellow and green color. This definition seems to be changing with time. Now days we see people wearing safety shirts with embroidered photos logos and many quoted thoughts.
Flip flops are footwear made of rubber. Most beach lovers opt to put on these pairs because aside from giving them comfort, flip-flops are durable and can resist moisture and wetness. They are also comfortable enough to wear when a woman engages on activities that need a lot of walking.
That'said, most of us are able to pull a couple of looks together. If you consider how many outfits one would need in order to have something new and appropriate for the scene, buying a pair of matching shoes and individual accessories for each and every outfit would be simply cost prohibitive. It gives us the chance to take in out closet as a full sweeping view.
There is no doubt about that these compact disks look very elegant and graceful as a result of their printed cd jackets. Most importantly, they are within everybody's range in the worldwide market nowadays. Therefore one has to say that most of the DVDs as well as CDs of high budget movies more often than not grab the attention of the people just due to their elegantly created cd jackets designs in the worldwide market.
Yoga classes can really boost your health, flexibility and stamina. Yoga will provide you with ways to stretch and clear your mind. Both will be very beneficial to anyone that suffers from arthritis. Mary Janes are an old standby, but they just as popular today as they have ever been. Choose colors that coordinate well with most of a girl clothing. You can rarely go wrong with basic brown or black.
 
 
 

January 18, 2013 | 2:25 AM Comments  {num} comments

Tags:


isablemarantash   isablemarantash ISABEL MARANT's TIGblog
ISABEL MARANT's profile

a classic sneak with classic style

 

This is a great bonding experience while getting significant physical exercise. It is extremely important that you wear clothing that is very loose. Otherwise your physical mobility will be drastically limited. As the biggest jackets company in the world, Moncler Jackets stand in the top area of market. With intense competition all over the world, moncler sales high in the coming winter. However, fashion changes these year, heavy dress can not meet what people want, so the innovation of Moncler coats come into being.
The shapewear of old was often very uncomfortable though. Corsets and stays in particular were known to restrict bending and sometimes even breathing. Tight corseting was thought to be responsible for indigestion and constipation. Among the patients suffer from subtler instability; in that case the chiropractor places a small heel raise in affected person's sneakers to improve the condition of the pelvis and make the back posture correct. With all these additionally the work of the chiropractor doesn't end. After manipulating and massaging all of the joints, the chiropractors provide the patient with a handful of instructions.
two. Hold the deal with in the vicinity of your puppies nose and shift it backward about his head. Gently press down with your other hand on his rear and information him into a sitting place. Adhere to just what your feet calls for. Be satisfied something which is worth shopping for. Your footwear that's absolutely designed for physical exercise can be your closest friend just like you be employed by loosing your weight.
Sports memorabilia has a long history in America, and in other countries as well. The word fan is an abbreviation for "fanatic", and one way to display fanaticism for your team is to surround yourself with memorabilia. For some it is an investment opportunity, and they can turn around athletic memorabilia for a handsome profit.
These days, the demand of printed cd jackets has been enormously increased especially for modern contemporary film industry all over the world. As a matter of fact, film industry comprises of many scientific as well as commercial institutions of filmmaking such as film production companies, film studios, film production, screenwriting, and the list goes on. When a film is made, it is professionally advertised and promoted with several types of marketing trends and policies all around the globe.
Ever since our evolution, our earth has undergone many changes and some of them have been revolutionary as well. But one thing that has never changed is the fact that suits are the professional attires you could ever find. And this has stood to be true ever since they came into existence.
 
http://553588.members.page4.me/
http://fashionstaras.hazblog.com/
 
 

January 18, 2013 | 2:18 AM Comments  {num} comments

Tags:


« previous 15



Change Language


Categorized Archive
Child & Youth Rights
Culture
Education
Environment
Globalization
Health
Human Rights
Media
Peace & Conflict
Technology


Important Disclaimer